SULTAN GALİYEV ve MUSTAFA SUPHİ’NİN İDEALİ

BİRLEŞİK SOSYALİST TÜRKİSTAN

mustsuph
“..,Camileri, minberleri, inanç, örf ve adetleri Rusya Çarları ve zorbaları tarafından hiçe sayılıp ayak altında ezilen sizler, Rusya Müslümanları, Volga boylarının ve Kırım’ın Tatarları, Sibirya ve Türkistan’ın Kırgızları ve Sartları, Kafkaslar ötesi Türkler ve Tatarları, Kafkasların Çeçenleri ve Dağıstanlılar! Bundan böyle inançlarınız, örf ve adetleriniz, milli kültür yapılarınız dokunulmaz ilan ediliyor. Milli hayatınızı dilediğiniz biçimde, serbestçe kurunuz. Bu, sizin kutsal hakkınızdır. Gerek sizin haklarınızı, gerekse Rusya’da yaşayan tüm milletlerin haklarını devrim ve devrim organları olan İşçi, Asker ve Köylü delegeleri Sovyetleri bütün gücü ile korumaktadır…
Biz, bayraklarımızla tüm dünyanın ezilmiş ve köle milletlerine özgürlük götürüyoruz.”
Ekim Devriminden sonra Bolşevik komünist Partisinin Bildirisi böyleydi. Ancak bu sözler tutulmadı.
Galiyev 1923 ilkbaharında Ufa’daki Başkırt komünistlere yazdığı gizli mektupta şöyle diyordu:
“Merkez hükümetini iyice bildiğim için sizi kattiyetle temin ederim ki, bu hükümetin Rus olmayan milliyetlere karşı güttüğü siyaset, Velikorusların eski emperyalist siyasetinden katiyen farklı değildir, 1917’de verilen vaatler gerçekleştirilmemiştir. Buna göre de biz, yakın gelecekteki kongrelerde, müşterek bir cephe kurmak ve kendi menfaatlerimizi savunmak için Kazak Türkleri ve Türkistanlılarla birleşmeliyiz.”
Galiyev’in bu öngörüsü doğru çıkmıştı. Nitekim Sovyetler Birliği kendine bağlı hiçbir ulusa bağımsızlık hakkı vermemiş, talep edenleri ezmişti. UKKTH-Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı tartışmalarında hep Lenin ve Stalin’in görüşlerine değinilir ama en başta kendileri buna uymamışlardır. Galiyev üzerindeki baskılar, hapisler ve sonunda öldürülmesi buna en bariz örnektir.

Sultan Galiyev Ekim devrimin 4 büyük önderinden biriydi. Onun sosyalistliği hakkında bir eleştiri getirilemez çünkü tam bir devrimciydi, materyalistti. Ama tek ülkede devrimin yetersiz ve başarısız olduğuna inanıyor, Doğu’da federal bir sosyalist yapılanmayı ve Doğu Enternasyonalizmini savunuyordu. Galiyev’e göre Doğu’da ezilen halkların ve ülkelerin batıyla bağlarını koparması ve batı emperyalistlerini hammaddeden mahrum bırakması dünya sosyalizmi için çok önemliydi. Bu yapılmadığı takdirde batı emperyalizmine darbe vurulamamış olacak ve gücünü koruyacağı için egemenliğini sürdürebilecekti. Fakat Galiyev’in bu fikirleri Pantürkist ve Panislamist bulunduğu için Sovyetlerin çıkarlarına aykırı görüldü. Benzer düşünceyi savunan Troçki de aforoz edildi, sürüldü ve öldürüldü.

Yine Enver Paşa da Türkçü-Turancı görüşlerine Ekim devriminden sonra sosyalistliği de ekleyip Turan Sosyalizmi peşinde mücadele vermekteydi. 1919-1920’lerdeki düşüncesi milli mücadelenin başına geçmekti. Ancak Mustafa Kemal’in başarısı bunu engellemekteydi. Bu konuda darbe yapmayı bile planlamıştı. Ankara’da darbe mümkün olmazsa, Trabzon’daki çetelerle, Yahya Kahya’nın adamlarıyla birleşip harekete geçmeyi bile düşünmekteydi. Sürgüne gönderdiği Mustafa Suphi’yle yollarının kesişmesi Enver Paşa için talihsizlikti. O olmasa Daha güçlü olabilir, Galiyev’le de birleşebilir, tasarladığı 100 bin kişilik orduya sahip olabilir ve Kafkasya’da bir Türk devleti kurabilirdi. Sonrasında Anadolu ve Orta Asya Türklerini de içine alan büyük bir imparatorluk kurabilirdi.
Ama Mustafa Suphi kendisini savaş suçlusu bir emperyalist olarak tanıtıyor ve Halk Mahkemesinde yargılanmakla tehdit ediyordu.
Üstelik kendisi Anadolu’ya geçmeyi düşünürken Mustafa Suphi harekete geçmişti bile. Fakat Anadolu’da onu değil kendisini tanırlardı ve hemen her şehirde adamları, taraftarları vardı.
Son açılan Sovyet arşivleri göstermektedir ki Moskova, Enver Paşa’yı değerlendirme ve kullanma amacındadır. Mustafa Kemal’in yerine Enver Paşa’ya destek verilmesinin görüşüldüğü belgelerden anlaşılmaktadır. Galiyev’in buna karşı çıktığı ve bu nedenle Mustafa Suphi’leri Anadolu ihtilaline katılmak üzere gönderdiği öne sürülür. http://www.karalahana.com/makaleler/tarih/mustafa-suphi-yoldaslari-ittihatcilar-oldurdu.htm
Mustafa Suphi ve yoldaşlarına karşı saldırılarda bulunan, halkı kışkırtarak galeyana getiren ve sonunda katledenlerin koyu İttihatçı ve Enver Paşacı olmaları, katliamın ardında İttihatçıların olduğunu güçlendirmektedir. Rus elçinin Mustafa Suphi’leri yalnız bırakması ve ilgilenmemesi bir şüphe doğursa da katliamın Moskova ve İttihatçı işbirliğiyle yapıldığını iddia etmek zordur. Ancak Moskova’nın olayın üzerinde durmaması ve önemsememesi olaydan dolayı pek de üzülmediğini göstermektedir.
Kazım Karabekir’in de İttihatçı olması katliamda payının olup olmadığı tartışmasını doğurmaktadır ama kişiliği bu tür alçakça bir katliama uygun olmadığını göstermektedir. Fakat bir aymazlık söz konusudur, daha ciddi, daha tedbirli bir koruma olabilirdi, yapılmamıştır. Bu da Karabekir paşa üzerinden Ankara’nın ve Mustafa Kemal’in eleştirilmesine sebep vermiştir. Anılarında bu konuda “Namusum ve şerefimle oynadılar” diye yazmıştır ama bundan ibarettir. Herhalde kendisinden şüphe duyanları kastetmiş olmalıdır.
Üzerinde önemle durulacak olan bir husus da Mustafa Suphi’nin babasıdır. Devletin üst kademelerinde görev yapmış, çeşitli illerde valilik yapmış bir devlet adamıdır ki 1953 yılında ölmüştür. Kendisinin yetiştirdiği, canı gibi sevdiği evladının katlinden bir şüphesi olsaydı herhalde bunu söylemekten çekinmezdi, hem de tek parti döneminin bittiği yıllarda ve ilerleyen yaşında buna kimse engel olamazdı. Babasının itham etmediğini, sırf ön yargı ve düşmanlıkları nedeniyle itham edenlerin ortaya koyabildikleri hiç bir şey yoktur. Halbuki devrimci materyalisttir, bilimsel tarih anlayışına sahiptir, bilimsel kanıtlarla hareket eder, objektif ve dürüst olur.
Mustafa Suphi’lerin TKP’sinin devamı olduklarını iddia edenlerin Mustafa Suphi’nin, Ethem Nejat’ın ve diğer yoldaşlarının dünya görüşlerine, çizgilerine, fikirlerine ne derece katılmaktadır? Ağızlarına Türk sözcüğünü almaktan çekinenlerin, oportünistler, Atatürk ve Kemalist düşmanları gibi katliamın arkasında Ankara’nın olduğunu ima edenlerin Mustafa Suphi’lerin TKP’siyle ilgileri, benzerlikleri olamaz. Olabilmesi için onlar gibi yurtsever olduklarını, antiemperyalist Kemalistleri dost ve müttefik olarak gördüklerini açık açık belirtmeleri, Kürtçülük kuyrukçularına taviz vermemeleri ve iftiralar karşısında en başta onların durması gerekir.
Nazım Hikmet’in şiiri dahi kimileri için bir delil gibidir. Nazım’ın her şiiri delil olacaksa, Nazım İslamcı da olur, Mevlanacı da olur, Osmanlıcı da ve Türkçü milliyetçi de. Nazım duyumlarıyla o şiiri yazdığında daha henüz 20 yaşındadır. Ama aynı Nazım sonrasında Atatürk’e övgü şiirleri yazmıştır. Mektubunda bağlılık belirtmiştir. Olgun yaşlarındaki görüşlerini mi dikkate almak daha doğrudur yoksa delikanlı yaşlardaki görişlerini mi? Kaldı ki o şiirinde Mustafa Kemal’i katliamdan sorumlu görmemektedir. Burjuvazinin Mustafa Kemal’in omuzlarında bir yük olduğunu, konuyu komutanı Kazım Karabekir’in tasarrufuna bıraktığı eleştirilmektedir şiirde.

Sonuç olarak Sultan Galiyev neyse Mustafa Suphi de odur. İkisi de aynı dünya görüşüne ve aynı ideale sahipti. Sultan Galiyev’i dışlayan, onu sosyalist saymayan zihniyetin Mustafa Suphi’ye ağıtlar okumak ikiyüzlülük olur. Acaba Mustafa Suphi’ler Stalin tarafından öldürtülmüş olsaydı; aynı tavrı sürdürürler miydi? Kesinlikle hayır, öyle olsa Galiyev ve Troçki cinayetleri için de aynı duyarlılıkta olurlardı. Ama onların cinayetinden Mustafa Kemal karalamasına malzeme çıkmamaktadır.

MUSTAFA SUPHİ VE YOLDAŞLARINI ENVER PAŞA’CI İTTİHATÇILARIN
KATLETTİĞİNE EK KANIT:

‘…Komünist Partisi Reisi Suphi Bey, Bakü’de aleyhimde bulunduğu için biçareyi Trabzon’da evvela karla tükürükle hamallar epeyce ıslattıktan sonra bir motorbotla Batum’a iade etmek üzere yola çıkarmışlar. Halbuki yanına yüz yirmi bin Rus altını olduğundan kendisini zanlarınca yolda öldürmüşler paralarını almışlar. Mamafih bunu benim için yaptıklarından memnun olduğumu ve başkasına söylememelerini tembih ettim. Bence düşman da olsa, madem ki Müslüman, böyle olmamalıydı. Fakat ne çare yazılan çekilirmiş.’ (Enver Paşa’nın 24 Nisan 1921 tarihli mektubundan)’’

(Bak: Enver-Murat Bardakçı-İş Bankası Yayınları-Kasım 2015-Sayfa 241)

Bu yazı Politika içinde yayınlandı ve , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

SULTAN GALİYEV ve MUSTAFA SUPHİ’NİN İDEALİ için 2 cevap

  1. Bakunin dedi ki:

    Sultan Galiyev bütün ezilen halkların mücadelesini veren son derece kıymetli biridir.Fikirleri ile gerçekten de İslam/Sosyalizm düşmanlığı olmadan ikisinin de birlikte yürütülebileceğini göstermiştir.Mustafa Suphi de onunla aynı dünya görüşünü omuzlamıştır.Bu özgrülükçü anlayışından dolayı katledilmiştir İTTİHATÇILAR tarafından.

    Bir de Sultan Galiyev hakkında ülkücülerin sahiplenmesi,komünist sahiplenmesi sıkıntısına raslamaktayız.Sultan Galiyev’in bir sentez olduğunu bilmek,onun geniş ufkunu daha iyi idrak etmek emin olun ki çok daha güçlü bir ittifak oluşturur.Sultan Galiyev daha önce dediğim gibi ne STALİNVARİ bir Komünisttir ne de tam olarak Turancıdır.Turancı yerleri kimi zaman baskındır ama baskın olması yukarıdaki sentezlenmeyi bozmaz.

    Son olarak şunu söyleyim,Sultan Galiyev’in idealleri umarım EMPERYALİZMLE olan mücadelemizde bizim önemli klavuzlarımızdan biri olur.

    YAŞASIN BÜTÜN DÜNYA HALKLARININ KARDEŞLİĞİ!

    (bu arada galiyev ile ilgili hazırladığın yazı için çok teşekkür ederim)

  2. hakki dedi ki:

    Mustafa suphiyi öldüren yahya kahyayi atatürkün özel muhafizi İsmail hakki Tekçe topal osmanin iki adamiyla birlikte öldürmüştür yine ismail hakki tekce ataturkun muhaliflerinden olan ali sukruyu oldurmekten aranan topal osmani yarali halde yakalandigi halde oldurmustur.sonuc suphi kolektif ortaklik herturlu göz yumma yanlis zamanda yanlis yerde olmanin kurbani olmuştur.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s