ATATÜRK ve MEVLANA

Atatürk tam 9 kez Konya’ ya, önceleri Mevlevi Dergahı, sonra Mevlevi müzesi olan yeri ziyaret ediyor. Bu ziyaretlerinde görüşlerini de açıklıyor..

“Mevlana, Müslümanlığı Türk ruhuna uygun hale getiren büyük bir reformisttir. Müslümanlık aslında hoşgörülü ve modern bir dindir. Araplar onu kendi bünyelerine göre almışlar ve uygulamışlardır. Sıcak bir iklimde oturan, suyu nadiren bulan ve kullanan genel bir hareketsizlik içinde ömür süren Araplar için, günde beş defa abdest alıp, beş defa namaz kılmak, çok ileri bir hareket adımıdır. Hz. Muhammedin dini, insanları harekete geçirmek esasına dayanır. Bu uygulama Türkler için çok hareketsiz sayılabilir. Sarp dağlarda at oynatan, erimiş kar sularıyla yıkanan Türk için, abdest ve namazla sınırlı ibadet tarzı çok hareketsiz kalmıştır. Şamani dininde iken dans eden, şarkılar söyleyen, kopuzlar çalan, şiir okuyan Türk, namazı az ve hareketsiz bir ibadet saymıştı. Türk hayat tarzı, bu hareketsizliğe karşı harekete geçilmesinden doğmuştur. Mevleviliğe gelince, o tamamıyla Türk geleneklerinin Müslümanlığa nüfuz örneğidir.  Mevlana büyük bir reformisttir. Ayakta dönerek ve hareketli Allah’a yaklaşma fikri, Türk dehasının en doğal ifadesidir. Bir tarafta müzik çalıyor, diğer tarafta insanlar ilahiler söylüyor ve ayağa kalkmış diğerleri, hayali bir dönüşle ellerini göklere kaldırıyorlar. Bunun estetiği fevkaladedir” demiştir.
Yine Atatürk, bir Mevlevihanede akşam yemeği yiyip, semah seyrettikten sonra soruyor:
“Mevlana nasıl adamdır?”
Sorusunu “Çok büyük bir adam olacak ki musiki, şiir, raks gibi dincilerin hoş görmedikleri şeyleri tarikatına ayin ve esas yapmış” diye cevaplayan kişiye, neşeli neşeli gülerek:
“Ben onun liberal kafalı bir şair olduğunu bildiğim için ‘huzuruna kupkuru girilmez’ dedim ; birkaç kadeh çekip de girdim” demiştir.

Atatürk tekke ve zaviyeleri kapatırken, üzüldüğü tek nokta Mevlevi dergahının da kapatılmasıydı..

1925’te 450’ye yakın tekke ve dergah kapatıldı. Mustafa Kemal Atatürk, Mevlana’ya olan sevgisinden dolayı Konya’daki dergâhın müzeye çevrilmesi emrini verdi. Atatürk Mevlana’ya olan sevgisini her fırsatta dile getirirdi. Mevlevilik Atatürk’e göre, Türk dehasının bir ürünü, Mevlana da ileri görüşlü “Büyük adamdı…” Atatürk en son 18 Şubat 1931’de Konya’ya gitti. 21 Şubat’ta ise bütün gününü Mevlana Müzesi’nde geçirdi. Atatürk’ün Falih Rıfkı Atay’a Mevlevi dergâhını kapatmak zorunda kaldığı için üzüntülü olduğunu söylediği bilinir. Atatürk, F. Rıfkı Atay’a şöyle der: “Karar gereğince Konya’da Mevlana dergahının da kapanmış olmasından üzgünüm. Fakat istisna yapamam, buna çok üzülüyorum.
“Hey koca Sultan! Evet, bütün tekkeleri kapattık; fakat senin kapın kapanmadı” dediği de biliniyor.

Atatürk, 18 Şubat 1931 günü Konya’ya 9’uncu defa geldiği zaman, Konya’da 11 gün oturmuş, bu arada 21 Şubat 1931 gününü tamamen artık müze halinde ziyarete açık bulundurulan Mevlana Müzesi’nde geçirmiştir.

Bu ziyaret sırasında eski Konya Milletvekillerinden Fuat Gökbudak ve o günlerde Konya Azar-ı Atika Müzesi müdürü olan Yusuf Akyurt’un ayrı ayrı anlattıklarına göre, Atatürk müze müdürünün odasına girer girmez, niyaz penceresi üzerindeki rubaiyi görmüş, Farsça’yı çok iyi bilen Hasan Ali Yücel’e tercümesini yaptırmıştır. Atatürk tercümedeki: “Ey keremde, yücelikte ve nur saçıcılıkta güneşin, ayın, yıldızların kul olduğu sen. Garip aşıklar, senin kapından başka bir kapıya yol bulmasınlar diye öteki bütün kapıları kapanmış, yalnız senin kapın açık kalmıştır.” ibaresini işitir işitmez şöyle demiş:

“Hz.Mevlana’nın büyüklüğü burada bir kere daha kendini gösterdi… Doğrusu ben, 1923 yılındaki ziyaretim sırasında, bu dergahı kapatmayalım Müze olarak halkın ziyaretine açalım, diye düşünmüş; bir yıl sonra dergah ve tekkelerin kapatılması kanunu çıkar çıkmaz İsmet Paşa’ya Mevlana dergahı ve türbesini kendi eşyası ile Müze haline getir emrini vermiştim. Görüyorum ki, şu okuduğumuz rubainin hükmünü yerine getirmişim. Bakınız ne kadar mükemmel bir Müze olmuş…”

Değerli tarihçi Cemal Kutay’ın ifadelerine göre, Mustafa Kemal’e emrindeki yardımcılarının “Paşam Hz.Mevlana’nın makamını müze haline getirmeniz üzerine halk buraya akın etmeye başladı. Bu bir sakınca doğurmasın” demeleri üzerine Atatürk’ün verdiği cevap ilginçtir:

“-Eğer, Hz.Mevlana’yı hakkıyla tanımak ve benimsemek için ziyarete gitmekte olduklarına inansam öteki dergahların da açılmasını sağlardım. Çünkü, Hz. Mevlana’yı tanımak ve anlamak zaten diğer tüm tehlikeleri de ortadan kaldırmaktadır.”

KALPAKLI SÜVARİ

Gecenin arkasında bir yerde,
Ufaldıkça gaz lambaları,
Nehrin omuzlarına yaslanıp
yaşlı ve dindar
Yalnızlıktan soğumuş dağlar,
Kalpaklı bir süvari dolaşırmış gizlilerde,
Köylüler böyle diyorlar,
Yatsıları..

Nal sesleri duyulur mu yağmur olursa
Ne mümkün
En usul havalarda duyulacak
Erzurum’a doğru şah damarın oynar gibi,
Gören eden yok, her nasılsa
Kalpaklı olduğunu biliyorlar.

Bir elinde kılıç, bir elinde sancak,
Kemah köylüğünde,
Fakir fukaraya azık dağıtasıymış,
Üçer arşın kefenlik,
İçlik ve mintan,
Birer kese sarı lira cep harçlığı,
Olur mu  olmaz mı
Orası bilinmiyor..

Tılhas’ta bir kağnıya  dokunmasıyla
bir ne halsa,
Araba traktöre tebdil olmuş
Allah tarafından.
Tercan toprağındaki kerametini
Anlata anlata bitiremiyorlar.
Köylüler böyle diyorlar..

Gecenin arkasında bir yerde,
Ufaldıkça gaz lambaları,
Nehrin omuzlarına yaslanıp
yaşlı ve dindar,
Yalnızlıktan soğumuş dağlar,
Kalpaklı bir süvari dolaşırmış
gizlilerde,
Köylüler böyle diyorlar
yatsıları..

Kemal Paşa’dır diyorlar…

~ Attila İLHAN ~

Reklamlar
Bu yazı Felsefe içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

ATATÜRK ve MEVLANA için 14 cevap

  1. Ali dedi ki:

    Hem her firsatta Islam´a catiyorsunuz, hemde mustafa kemalin Islam´a olan sözde sevgisinden bahsediyorsunuz.

    Milleti kandirmayi birakin,Islam ile mustafa kemal arasinda ucurumlar var, haberiniz olsun.

    • Korhan Demir dedi ki:

      Açıkla da bilelim uçurumları… Bilip bilmeden konuşmak kolay. Bugün ibaret ediyor isen Atatürk’e şükret… İslam ülkelerinin hiçbirinde Türkiye’deki kadar oruç tutan, namaz kılan, cumaya giden bulamazsın… Cami sayısı olarak da bütün müslüman ülkelerden daha öndeyiz.

      • süleyman dedi ki:

        Sükredilecek olan yegane tek olan Allahtır !!! Atatürkü kim getirdi kendi kendinemi geldi !!! Allah kötülerle bile muminleri korur !!! İşte senide Atatürküde sperm hücrelerinde zafer kılarak vareden Allah tır !!! Sence Kim ona bilinc veriyor , hic bunlar kendi kendine olmus olabilirmi , hic dusunmuyormusunuz ? Şükredilmek Allah a mahsustur !!! yaşatan nefes saglayan odur , baska kimin buna gucu yeter !!!

    • dünya insanı dedi ki:

      islam ülkleri içinde islamı tertemiz yaşayan tek ülke idik. camide uyuyup uyuyup namaz kılar araplar.. istersen az okuda konuş..

  2. Korhan Demir dedi ki:

    O sultan diye bahsedilen Konyalı Celaleddin değildir… Kapısı kapanmayan tek kişi, Velayet Sahibi İmam Ali Hazretleridir…

  3. metin dedi ki:

    selam millet boş boş konuşupta gerilmeyin kendinizede eziyet etmeyin
    herkesin yaptıgı kendine..kimse kimsenin yükünü günahını çekmez
    herkes yaptıgını çekecek iyi ise iyi,kötüyse kötü, bütün samimiyyetimle sölim hepinizi seviyorum .

  4. noel nine dedi ki:

    başlık müthiş … tencere kapak bile bu başlıktan daha az uyumlu olurdu !

  5. Geri bildirim: ALEVİLİK GERÇEĞİ | Özgür Halkın Sesi

  6. Gencer dedi ki:

    Atatürk’ümüzde Kur’anın Allah tarafından gönderilmediğini gayet iyi biliyordu.Ancak Kurtuluş Mücadelesinde böyle bir riske giremezdi.Ülkesini kurtarmak için mücadeleye devam için bunu içinde tutması gerekmiş olabilir.1937 Meclis konuşmasında bunu açıkça dile getirmiş ve ilhamlarımızı gökten indiği sanılan kitaplardan almıyoruz demiştir.Bu konuşmasıyla benim için bin kat daha değerli hale gelmiştir Atatürk.IQ su Tüm arapların toplamından daha fazla olan Mustafa Kemal Atatürk elbetteki Kur’andaki çelişkileri fark edecekti.Benim Atam kurtuluş savaşı zamanında halkını incitecek bir harekete kalkışmamıştır.O dönem halkının zekasıda arap halkından farksız değildi tabii ki.Zamanımızda da bu tip insnanlara sıkça rastlıyoruz.
    Kur’an çelişkilerini sokakta söylemeye kalksan taşa tutarlar insanı.

    Saygılar.

    • süleyman dedi ki:

      Allah’a karşı yalan uyduran, yahut kendisine hiçbir şey vahyolunmadığı halde: “bana vahyedildi” diyen ve: “Allah’ın indirdiği gibi bir kitap da ben indireceğim” diye iddiada bulunandan daha zalim kim olabilir? O zalimlerin halini ölüm şiddeti içindeyken bir görsen! Melekler onlara ellerini uzatırlar ve:” Ruhunuzu teslim edin. Bugün, Allah’a karşı haksız şeyler söylediğinizden ve O’nun âyetlerine karşı böbürlenmenizden dolayı alçaltıcı bir azapla cezalandıralacaksınız” derler.

      Allah’a karşı yalan uyduran yahut âyetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Onlara Kitap’tan nasipleri erişir. Canlarını alacak elçilerimiz gelince onlara: “Allah’tan başka taptıklarınız nerede?” derler. Onlar: “O taptıklarımız bizden sapıp ayrıldılar.” derler. Böylece kendilerinin kâfir olduklarına bizzat şahitlik ederler.

      Artık bir yalanı Allah’a iftira eden veya O’nun âyetlerini inkar edenden daha zalim kim olabilir? Hiç şüphesiz o mücrimler iflah olmayacaklar.

      İnkâr edenler: “Bu Kur’ân Muhammed’in uydurmasıdır, ona başka bir topluluk yardım etmiştir” diyerek haksız ve asılsız bir söz uydurdular.

      Allah’a yalanı iftira edenler kıyamet gününü ne sanıyorlar? Allah, insanlara çok ihsanda bulunmuştur, lâkin insanların çoğu şükretmezler.

  7. süleyman dedi ki:

    “O küfre sapanlar görmediler mi ki gökler ve yer bitişik idi, biz onları ayırdık. Her canlı şeyi sudan oluşturduk. ………” Enbiya 30

  8. Biri dedi ki:

    Gencer yorumunu okudum da sanırım sokakta linç edilme korkusundan buradan insanları tahrik etmeye uğraşıyorsun.
    İslam sadece araplar’a değil tüm insalığa indirilmiş bir lütuftur.
    Hani sizin kafanın genel klişe cümleleri var ya “bilip bilmeden konuşmak kolay, cahillik kötü, öğren öyle konuş ” gibi işte buna en az itaf edilenler kadar cümleyi kuranların da ihtiyacı var.
    O çelişki dediklerini anlayacak kadar bilmemek senin suçun Kur’an ın değil.
    Ama sen bunu bile anlayamayacak kadar bilmiyorsun.
    Yine sizin kafanın imamlarından aziz nesinin bi sözüyle cevap vereyim sana belki anlarsın “bir bok bilmiyorsun işin kötüsü bir bok bilmediğini de bilmiyorsun”
    Allah akıl fikir versin diyeyim diyorum da, önce kul istemeli be dostum.
    Umarım bir gün akla ihtiyacın olduğunu hatırlarda bunun için dua edersin.

  9. oğuzhan dedi ki:

    dostlarım islam muhammed peygamber ile gelmedi bütün peygamberler müslümandı onlar da zaten tevhid (islam) ı yaymak için varlardı yahudiler kendi kendine bir din uydurdu hristiyanlar ona keza aslında hepsi islamdı muhammed peygamber de son tebliğciydi yani artık islam
    peygamberinin sonuncusu hiç bir peygamber birbirinden üstün değildir muhammed peygambere de Allahın sevgilisi ve kainatın efendisi diyerek bugün islam cografyası büyük bir şirk (Allaha ortak koşma) koşmaktadır. bu da ayetlerce size kanıt olsun Ve ALLAH uğrunda gereken çaba ve gayreti gösteriniz. O’dur sizi seçen. O, babanız İbrahim’in yolu olan bu dini, sizin için güç ve ağır kılmadı. Elçinin size tanık olması, sizin de halka tanık olmanız için, sizi, daha önce de şimdi de ‘müslümanlar = teslim olanlar’ olarak adlandıran O’dur. Namazı gözetin, zekatı verin ve ALLAH’a sarılın; Mevlanız (Sahibiniz) O’dur. Ne güzel sahip ve ne güzel Yardımcıdır! hac suresi 78
    İsa onlardan inkarcı bir tavır sezince, ‘ALLAH yolunda kim bana yardımcı olacak,’ dedi. Öğrencileri, ‘Biz ALLAH’ın yardımcılarıyız; ALLAH’a inandık. Müslüman oluşumuza tanık ol,’ diye karşılık verdiler.Ali imran suresi 52. ayet alın işte ayetlerle size ispatı artık uyanın müslümanlar

  10. ZAMANININ IMPERYAL GÜCÜ MOGOLLAR ILE ISBIRLIGI YAPARAK KONYAYA SALDIRMASINI ÖNLEYEN IRANLI SAIR MEVLANA
    TÜRKCE BILMEZ TÜRKLERDEN NEFRET EDER

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s