İSLAM’DA MEZHEPLER HAK MI?

İslam’da hak olarak görülüyor ama Kur’an’da hak değil. Kur’an’da hak olmayan İslam’da nasıl hak olabiliyor derseniz; İslamcılar Kur’an’a ilave olarak hadisleri de kaynak-referans aldıkları için Kur’an’daki dinden farklı bir mezhep dini oluşturmuşlardır.

Mezhepler, dinin farklı görüşlerle yorumlanması nedeniyle ortaya çıkmış gruplardır. Böylece din parça parça edilmiş, bölük bölük gruplara ayrılmıştır. İslam’dan önce Musevilik ve Hristiyanlık da gruplara, mezheplere bölünmüştü.

Muhammed hazretlerinin bu dinlere eleştiri silahlarından biri mezheplere bölünmüş olmalarıydı. Kur’an’da bu eleştirilerine yer verdi, müşrikleri ve kitap ehlini  aralarında bölünüp paramparça olmakla suçladı.

Din ve siyasetin gruplara, hiziplere bölünmesi tabiatı gereğidir. Yekvücut tek görüşte birleşilmesi kesinlikle mümkün değildir. Çünkü çok çeşitli konuları içerirler ve herkesin her konuda aynı düşünmesi olanaksızdır. Ayrıca işin içine menfaat, koltuk mücadelesi ve kişisel çekişmeler girince ayrılıklar, farklılıklar kaçınılmaz olur.

Muhammed zamanında İslam’da mezhepler yoktur ama gruplaşma eğilimleri başlamıştır. Mezheplerin ortaya çıkmamasının sebebi, Muhammed’in peygamberlik sıfatıyla ve vahiy silahıyla kendi çizgisinden farklı görüşlere meydan vermemesidir. Örneğin Medine’deki kabilelerin reisi konumundaki Abdullah bin Übey ve taraftarlarını münafık ilan etmiş, onların yaptığı mescitte namaz kılmamıştı (Tevbe-108). Halbuki onlar da müslümandı.

Ayrıca İslam’ın asıl şekillendirildiği ve din haline getirildiği dönem, Emevi halifesi Abdülmelik dönemidir. Dolayısıyla dinin şekillenmesiyle birlikte farklı görüşler ve mezhepler oluşmaya başlamıştır. Öyle ki bu grupların sayısı yüzü aşmıştır. Bu oluşan gruplar içinden çıkan İslam alimleri imam sıfatıyla gruplarının inanç ve kurallarını biçimlendirmiş, birbirine benzerlikleri olan küçük grupları aynı çatı altında toplamışlardır. Böylece Hicretten yaklaşık 200 yıl sonra kurulan mezhepler 5-6 büyük mezhepte toplanmış, küçük gruplar zaman içinde eriyip gitmiş ya da mezhep içi gruplara-cemaatlere-tarikatlara dönüşmüştür. Büyük mezheplerin oluşup dinin bölünmesinde ilk adımı atan İmam Şafi olmuştur.

İslam’da iki ana mezhep Ehli sünnet ve Şia’dır. Sünnilere göre 4 hak mezhep vardır. Hanefi, Şafi, Maliki ve Hanbeli. Bu 4 mezhep dışında yol tutturan müslüman kabul edilmez. Şiilere göre hak mezhepler Zeydiyye, İsmailiyye ve Caferiyye’dir. Sünni ve Şii mezheplerin siyasi, itikadi ve fıkhi olmak üzere onlarca alt grubu vardır.

Her grup kendilerini en doğru olarak görür ve asıl cennetliklerin kendi grup mensupları olduğunu iddia eder. İslam’ın temel inançlarında aynı düşünseler de ayrıntılarda öyle farklı inançlara sahiptirler ki birine göre cennetlik olan, diğerine göre cehennemlik olabilir. Örneğin Hanefi mezhebinde namaz kılmayan dövülür. Hanbeli, Şafi ve Maliki mezheplerinde ise namaz kılmayan öldürülür. Şimdi gerçeğin herkesin ibadetini yapıp yapmamasından kendisinin sorumlu olacağını düşündüğümüzde bu mezheplerin hepsi yanlış yapmaktadır. Ve  Hanbeli, Şafi ve Maliki mensupları cana kıydıkları için cehennemliktirler. Tersini düşünürsek, yani doğrusu öldürmek olduğunda, Hanefilerin bunu uygulamamaları, Allah’ın hükmünü yerine getirmediklerinden cehennemlik olmalarına neden olacaktır.

Görüldüğü gibi kimilerinin hafife aldığı gibi mezhepler arası farklar basit değildir. Yani, el bağlamanın farklı olması gibi basit sebeplerden çok daha önemli farklılıklar vardır. (Yazının sonunda birkaç örnek verilmiştir.)

KUR’AN’DA MEZHEP YASAĞI VE CEZASI

Bir yandan büyük dinlerin mezheplere bölünmemesinin olanaksızlığı, diğer yanda ise Kur’an’da bölünmenin, mezheplere ayrılmanın hoş karşılanmaması İslamcılar önünde büyük bir handikaptır. O yüzden ayetleri farklı yorumlayarak mezhepleri caiz göstermeye çalışırlar. Bakalım gerçekten caiz görülebilecek durum var mı:

Enam-159. Dinlerini parça parça edip guruplara ayrılanlar var ya, senin onlarla hiçbir ilişkin yoktur. Onların işi ancak Allah’a kalmıştır. Sonra Allah onlara yaptıklarını bildirecektir.

Rum-32. Dinlerini parçalayan ve bölük bölük olanlardan (olmayın. Bunlardan) her fırka, kendilerinde olan ile böbürlenmektedir.

Ali İmran-103. Hep birlikte Allah’ın ipine (Kur’an’a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp bölünmeyin.

Ali İmran-105. Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın. İşte bunlar için büyük bir azap vardır.

Ayetler açık ve net olarak mezhepleri yasaklıyor, mezheplere ayrılanlarla peygamberin ilişiğinin olamayacağını söylüyor ve mezhep mensuplarını cehennem azabıyla tehdit ediyor. Ama buna rağmen mezhepçiler kendilerine katılmayanların  cehennemlik olduğunu ileri sürebilecek kadar pişkinler, yani deyim yerindeyse mezhebi genişler.

MEZHEPLER ARASI FARKLARA ÖRNEKLER

	HANEFİ	ŞAFİ	MALİKİ	HANBELİ
Kırlangıç eti yemenin hükmü nedir?	Helal	Haram	Helal	Haram
Namazda unutup konuşmak namazı bozar mı?	Evet	Hayır	Evet	Hayır
Abdestin farzı kaçtır?	4	6	7	7
Ezanın sözleri peşpeşe okunmasa geçerli midir?	Evet	Hayır	Evet	Hayır
Ezanda niyet etmek şart mıdır?	Hayır	Hayır	Evet	Evet
Ölüyü yıkarken ağzına-burnuna su vermek şart mı?	Hayır	Evet	Evet	Hayır
Balın zekatını vermek şart mıdır?	Evet	Hayır	Hayır	Evet
Kadın yanında kocası olmadan Hacca gidebilir mi?	Hayır	Evet	Evet	Hayır
Erkek çocuk ipek giydirmek caiz midir?	Hayır	Evet	Hayır	Evet
Köpek necis bir hayvan mıdır?	Hayır	Evet	Hayır	Evet